Samhain

Samhain (uitspraak: /ˈsˠaunʲ/, /ˈsavɯɲ/, saunj) is het Keltische nieuwjaarsfeest dat begint aan de vooravond rond 31 oktober, maar aangezien de Kelten een maankalender gebruikten loopt deze niet helemaal gelijk met de meer gebruikelijke lunisolaire kalender en varieert de absolute dag dus in deze laatste kalender. Men vierde de overgang van de zomerperiode naar het begin van de winter. Een belangrijk element was het vreugdevuur.

Voor de Kelten begon alles vanuit het donker. Ze lieten hun dagen beginnen na zonsondergang. De winter begon bij hen met Samhain, tevens het begin van een nieuw jaar.

Volgens de diverse mythen kwamen in deze nacht de werelden van de goden en van het materiële bestaan het dichtst bij elkaar, zodat een overgang tussen beide dan gemakkelijk mogelijk was.

Herkomst van de naam

Een mogelijke verklaring is dat het woord teruggaat op samani, een oud Keltisch woord voor "vergadering". Een tweede verklaring is dat Samhain een samenstelling zou zijn van sam "zomer" en fuin "einde", en dus letterlijk "einde van de zomer" zou betekenen. Er zijn daarnaast nog andere etymologische verbanden gesuggereerd, bijvoorbeeld met het Latijnse woord semen "zaad". Volgens nog een andere verklaring is het woord verwant met saumon, het Franse woord voor zalm. De levenscyclus van de zalm stond bij de Kelten symbool voor de hele cyclus van het leven tot aan de dood.

Op een Gallische kalender, gevonden bij Coligny en vermoedelijk uit de eerste eeuw na Christus, wordt het feest Samainos genoemd.

De maand november zelf is in het Iers- en Schots-Gaelisch ook Samhain gaan heten. Dit is dan een verkorting van Mí na Samhna (maand van Samhain).