Reinheitsgebot

Het Reinheitsgebot ('Reinheidsgebod' of 'zuiverheidsgebod') is een Duitse regeling die haar oorsprong vindt in het Koninkrijk Beieren in 1487 en 1516. Dit gebod wordt als de oudste nog bestaande warenwet ter wereld beschouwd. Hoewel het Reinheitsgebot opduikt in diverse verhandelingen over de geschiedenis van bier, werd het enkel afgekondigd binnen het Koninkrijk Beieren en had het, tot de uitbreiding ervan over geheel Duitsland in 1906, hoegenaamd geen invloed op het brouwen van bieren in andere landen of streken.

Volgens het Beierse Reinheitsgebot uit 1487 en 1516 mocht bier alleen gemout gerst, water en hop bevatten. Later werd daar gist aan toegevoegd. Het gebod verbiedt daarmee onder meer het gebruik van kruiden, gelatine en vruchten.

Geschiedenis

Het oorspronkelijke Reinheitsgebot bevatte geen gist als ingrediënt, omdat de werking van dit micro-organisme toen nog niet bekend was. Het Reinheitsgebot was buiten Beieren onbekend en had daardoor ook geen invloed op de elders gebruikte brouwmethoden. Hoewel men het Reinheitsgebot later als warenwet is gaan beschouwen, was de wet niet opgesteld om de kwaliteit van het bier veilig te stellen, maar om hongersnoden te voorkomen. Met de wet werd verhinderd dat de belangrijke granen voor brood, tarwe en rogge, als ingrediënten voor bier zouden worden gebruikt. Het brouwen van bier met tarwe (Weizenbier) kwam in Beieren desondanks voor, maar slechts onder speciaal privilege van de hertog.

Het Reinheitsgebot had daarnaast een protectionistische werking, omdat het import van bieren uitsloot die niet volgens de Beierse regels waren gebrouwen.

In 1906 werd het Reinheitsgebot ingevoerd voor heel Duitsland. Dit had een negatief effect op de productie van Noord-Duitse biersoorten die met andere granen en/of kruiden werden gebrouwen, zoals gose.