Fentanyl

chemische verbinding, zware pijnstiller betrokken bij opioïdencrisis

2 min leestijd

Waarom dit trending is

Interest in “Fentanyl” spiked on Wikipedia on 2026-02-25.

Categorised under Geschiedenis, this article fits a familiar pattern. Historical topics gain renewed attention when tied to commemorations, documentaries, or current events that echo past episodes.

GlyphSignal tracks these patterns daily, turning raw Wikipedia traffic data into a curated feed of what the world is curious about. Every spike tells a story.

2026-01-27Piek: 3912026-02-25

30-dagen totaal: 4.910

Belangrijkste punten

Fentanyl is een morfinomimeticum, een stof met een werking analoog aan die van morfine.
De stof werkt gemakkelijk verslaving in de hand en kan zeer schadelijk zijn voor de gezondheid.
Het middel werd in 1960 gericht gesynthetiseerd door de Belgische arts en farmacoloog Paul Janssen.
In Nederland staat fentanyl op lijst 1 van de Opiumwet.
Deze fentanylpleisters (vaak incorrect aangeduid als 'morfinepleisters') hoeven maar om de drie dagen te worden vervangen.

Fentanyl is een morfinomimeticum, een stof met een werking analoog aan die van morfine. Het werkt echter vele malen sterker dan morfine (op gewichtsbasis ca. 80 maal). De stof werkt gemakkelijk verslaving in de hand en kan zeer schadelijk zijn voor de gezondheid. In de geneeskunde wordt het toegepast als een sterk werkende pijnstiller tijdens operaties, waarvan de effecten redelijk kort aanhouden en waarvan de werking zo nodig snel kan worden opgeheven door toediening van de antagonist naloxon. Het middel werd in 1960 gericht gesynthetiseerd door de Belgische arts en farmacoloog Paul Janssen.

De stof is opgenomen in de lijst van essentiële geneesmiddelen van de Wereldgezondheidsorganisatie. In Nederland staat fentanyl op lijst 1 van de Opiumwet.

Toediening

In de chronische pijnbestrijding wordt het in de vorm van pleisters gebruikt waaruit het langzaam en geleidelijk vrijkomt en via de huid wordt opgenomen. Deze fentanylpleisters (vaak incorrect aangeduid als 'morfinepleisters') hoeven maar om de drie dagen te worden vervangen. Een nadeel is dat het na het opplakken enige uren duurt voor deze pleisters werken en dat het effect na verwijderen van de pleister nog enige uren aanhoudt.

Naast de pleisters is er een scala aan andere toedieningsvormen zoals zuigtabletten, neusspray en oromucosale tabletten. Deze laatste werken via het slijmvlies in de mond.