Vostok 1

Vostok 1 (Russisch: Восток-1, "Oosten 1" of "Oriënt 1") was de eerste vlucht in het kader van het Russische Vostokprogramma en de eerste bemande ruimtevlucht in de geschiedenis. De Vostok 3KA capsule werd op 12 april 1961 gelanceerd. De Sovjetkosmonaut Joeri Gagarin was het enige bemanningslid en werd daarmee de eerste mens in de ruimte.

De vlucht bestond uit een enkele baan om de aarde en duurde 108 minuten van lancering tot landing. Zoals gepland landde Gagarin apart van zijn capsule aan een parachute, na op 7 km hoogte te zijn uitgestapt.

12 april wordt gevierd als de Dag van de Kosmonauten in Rusland en de Internationale Dag van de Bemande Ruimtevaart in andere landen.

Selectie van de bemanning

De eerste groep kosmonauten werd in 1960 opgericht en bestond uit 20 piloten van de luchtmacht. De keuze was op hen gevallen vanwege de uitgebreide medische testen die ze reeds ondergaan hadden. Vliegervaring was van ondergeschikt belang, aangezien de ruimteschepen geheel of grotendeels geautomatiseerd waren. De officiële training van de kandidaten begon onder toezicht van Nikolai Kamanin op 14 maart 1960 in Moskou, omdat het onlangs opgerichte opleidingscentrum buiten de hoofdstad nog niet was voltooid. In het begin lag de nadruk vooral op medische experimenten en wetenschappelijke colleges. Later kwamen daar parachutesprongen en paraboolvluchten bij.

Op 30 mei werden zes kandidaten uitgekozen om een versnelde opleiding te volgen in aanloop naar een eerste reeks ruimtevluchten. Oorspronkelijk bestond de groep uit Joeri Gagarin, Anatoli Kartasjov, Andrijan Nikolajev, Pavlo Popovytsj, German Titov en Valentin Varlamov. Kartasjov en Varlamov raakten echter geblesseerd en werden vervangen door Grigori Neljubov en Valeri Bykovski.