Seppuku

Seppuku (jap. 切腹) lub też hara-kiri (jap. 腹切り), kappuku (jap. 割腹) i tofuku (jap. 屠腹) – japońskie rytualne samobójstwo polegające na rozcięciu mieczem lub sztyletem brzucha, gdzie – według tradycji japońskiej – mieściła się dusza. Rozcięcie brzucha miało być dowodem niewinności samobójcy i okazania szczerości jego zamiarów. Po śmierci był oczyszczany z wszelkich zarzutów.

Historia

Zwyczaj seppuku był praktykowany w Japonii prawdopodobnie od XI wieku. Uważa się, że pierwszy przypadek tego rodzaju samobójstwa miał miejsce na terenie świątyni Byōdō-in w Uji. Znajduje się tam grób Yorimasy Minamoto (1104–1180), który w ten sposób odebrał sobie tam życie po przegranej walce z Tairami nad rzeką Uji, w pobliżu tej świątyni. Bitwa ta rozpoczęła wojnę Gempei pomiędzy rodami Taira i Minamoto.

Rytuał ten istniał już jednak prawdopodobnie dużo wcześniej, tylko w innej formie, a wykonujący seppuku przykładał sobie miecz do brzucha i rzucał się na twarz, przebijając wnętrzności. Seppuku ukazywało wolę samuraja, aby oczyścić się z fałszywych zarzutów i udowodnić swą niewinność. Było także popełniane na rozkaz cesarza. Ta forma seppuku przestała istnieć od czasu restauracji Meiji, tj. od roku 1868.

Seppuku z czasem stało się formą protestu przeciwko rozkazom zwierzchników, najdogodniejszym sposobem zmazania doznanej obelgi. Taką możliwość śmierci dawano również wysoko urodzonym, skazanym przez władze za dokonanie jakiejś zbrodni. Forma ta praktykowana była jeszcze na początku XX wieku. Jako wyraz żalu po śmierci cesarza Mutsuhito seppuku popełnił słynny zdobywca Port Artur, generał Maresuke Nogi. W roku 1925 zastosowano seppuku jako protest przeciwko polityce zagranicznej rządu.