Sarin

Sarin (fluorometylofosfonian izopropylu) – silnie toksyczny fosforoorganiczny związek chemiczny z grupy fosfonianów, stosowany jako bojowy środek trujący, zaliczany do grupy środków paralityczno-drgawkowych.

Sarin to bezbarwna, bezwonna ciecz, łatwo mieszająca się z wodą i rozpuszczalnikami organicznymi. W temperaturze pokojowej sarin posiada wysoką prężność pary. Wnika do organizmu poprzez drogi oddechowe i skórę. Kilkanaście miligramów sarinu powoduje śmierć po kilku minutach. Okres zdrowienia po zatruciu trwa bardzo długo.

Otrzymywanie

Sarin został uzyskany w 1939 roku w Niemczech przez Gerharda Schradera i współpracowników podczas poszukiwań nowych insektycydów dla fabryki IG Farben. Nazwa pochodzi od skrótu nazwisk członków zespołu Schradera: Schrader, Ambros, Rüdiger i van der Linde. Podczas II wojny światowej środek trafił do masowej produkcji na potrzeby armii niemieckiej, nigdy jednak nie został użyty przeciwko aliantom w obawie przed wszczęciem wyniszczającej wojny chemicznej.

Jak ustalił reporter i dokumentalista Tomasz Bonek w książce-reportażu „Chemia śmierci. Zbrodnie w najtajniejszym obozie III Rzeszy”, centrum produkcji sarinu były zakłady IG Farben zorganizowane przez Otto Ambrosa w dzisiejszym Brzegu Dolnym (niem. Dyhernfurth). Działały one pod nazwą Anorgana, a zostały zbudowane przez więźniów przywiezionych z Groß-Rosen, którzy pracowali na terenie fabryki chemicznej także przy napełnianiu bomb i pocisków artyleryjskich tym śmiercionośnym gazem bojowym.

Sarin jest drugim związkiem z serii G (od Germany – Niemcy – gdzie zostały uzyskane; nazwano je tak po II wojnie światowej). Innymi związkami tej grupy są, między innymi, tabun i soman, oznaczane odpowiednio GA i GD.