Martin Walser

Martin Johannes Walser (Wasserburg am Bodensee, 24 maart 1927 – Überlingen, 26 juli 2023) was een Duits schrijver van romans, verhalen en toneel, en vooraanstaand intellectueel.

Leven

Walser werd geboren als zoon van een kolenboer en houder van een stationsrestauratie. Nadat hij begin 1944 toetrad tot de ‘Reichsarbeitsdienst’, maakte hij het einde van de Tweede Wereldoorlog mee als soldaat bij de Wehrmacht. Tevens was hij vanaf 1944 lid van de NSDAP. Na de oorlog studeerde hij literatuurwetenschap, geschiedenis en filosofie in Regensburg en aan de Eberhard-Karls-Universiteit in Tübingen, alwaar hij in 1951 promoveerde met een dissertatie over Franz Kafka.

Reeds tijdens zijn studieperiode werkte Walser als journalist en begon hij te werken als schrijver, aanvankelijk van hoorspelen. In 1953 sloot hij zich aan bij het literaire genootschap Gruppe 47. Na zijn romandebuut in 1957 werd hij voltijdliterator. Vanaf de jaren zestig kenmerkte zijn leven zich in belangrijke mate door een sterk politiek engagement. Samen met andere linkse intellectuelen, waaronder Günter Grass, zette hij zich in voor de verkiezing van Willy Brandt als Bondskanselier, hij versloeg het Auschwitzproces in Frankfurt in 1963 en hij voerde nadrukkelijk actie tegen de Vietnamoorlog. In de jaren zeventig gold hij als sympathisant van de Deutsche Kommunistische Partei en in de jaren tachtig werd hij een belangrijk pleitbezorger van de Duitse hereniging.

In 1998 baarde Walser opzien met een lezing in de Sint-Paulskerk te Frankfurt am Main, ter ere van de ontvangst van de Vredesprijs van de Duitse Boekhandel. In deze lezing verwijt hij vooraanstaande Duitse groeperingen en politici misbruik te maken van de misdaden door de nationaalsocialisten door deze voortdurend te thematiseren en zich daarmee systematisch aan de “goede kant van het gelijk” te scharen. Volgens Walser werd het tijd een streep onder het verleden te trekken.