Marcel Reich-Ranicki

Marcel Reich-Ranicki (ur. 2 czerwca 1920 we Włocławku, zm. 18 września 2013 we Frankfurcie nad Menem) – polsko-niemiecki krytyk literacki żydowskiego pochodzenia, nauczyciel akademicki, współtwórca literackiej Grupy 47. Od 1958 mieszkał w Niemczech Zachodnich. Był jednym z najważniejszych krytyków literackich w Europie, znawcą i promotorem literatury polskiej, zwany był „papieżem literatury”. Stał się najbardziej znanym krytykiem literackim w Niemczech, któremu m.in. poprzez udział w programie „Kwartet Literacki” stacji telewizyjnej ZDF, udało się jako pierwszemu i do tej pory jedynemu literatowi przyciągnąć przed telewizory całe Niemcy.

Działał również jako funkcjonariusz wywiadu PRL, w 1944 r. był cenzorem Ludowego Wojska Polskiego, a w 1950 r. miał rangę kapitana Wydziału II Departamentu VII Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.

Życiorys

Urodził się 2 czerwca 1920 r. jako syn polskiego Żyda Davida Reicha i niemieckiej Żydówki Heleny Reich, z domu Auerbach. Na zadane mu w 1958 roku przez Güntera Grassa pytanie: „Kim pan właściwie jest – Polakiem, Niemcem czy jak?”, odpowiedział: „Jestem pół Polakiem, pół Niemcem i całym Żydem”. Urodził się we Włocławku jako Marceli Reich 2 czerwca 1920 r. W 1929 r. rodzina Reichów wyjechała do Berlina do krewnych i tam rozpoczął naukę w gimnazjum im. Fichtego. Na wniosek immatrykulacyjny złożony na berlińskim Uniwersytecie im. Fryderyka Wilhelma dostał odpowiedź odmowną, nigdy nie było mu dane studiować, pozostał samoukiem. W czasie pobytu w tym mieście odkrył w sobie pasję do niemieckiej literatury. W październiku 1938 został wydalony z III Rzeszy do Polski w ramach Polenaktion, jako Żyd bez niemieckiego obywatelstwa.