Karl Marx

Karl Marx (pol. Karol Marks; ur. 5 maja 1818 w Trewirze, zm. 14 marca 1883 w Londynie) – niemiecki filozof, socjolog, ekonomista, historyk, dziennikarz i działacz rewolucyjny pochodzenia żydowskiego (aszkenazyjskiego). Twórca komunizmu, współzałożyciel I Międzynarodówki.

Życiorys

Młodość i rodzina

Pochodził ze zasymilowanej rodziny żydowskiej, pochodzenia aszkenazyjskiego. Jego dziadek Meier Halewi Marx był rabinem w Trewirze, pełniąc tę funkcję od 1723 roku.

Jako pierwszy z rodziny świecką edukację jako prawnik otrzymał Heinrich Marx, ojciec Karla. W 1816 jego wniosek o wykonywanie zawodu został odrzucony przez Ministerstwo Sprawiedliwości Prus ze względu na jego żydowskie pochodzenie i wiarę. W 1819 r., by zostać prawnikiem, przyjął chrzest. Zmienił wówczas imię z pochodzącego z języka jidysz Herschela na niemieckiego Heinricha. Pomimo przewagi katolicyzmu w Trewirze, Heinrich, ze względu na swój racjonalizm, przeszedł na luteranizm, dominujący w Prusach.

Ojciec Karla popierał liberalizm klasyczny i interesował się ideami filozofów: Imanuela Kanta oraz Woltera które przekazał swojemu synowi. Brał udział w agitacji na rzecz wprowadzenia w Prusach konstytucji i reform, które ograniczyłyby monarchię absolutną. W 1815 roku rozpoczął karierę adwokacką, a w 1819 roku wraz z rodziną wprowadził się w Trewirze do dziesięciopokojowego domu przy Simeonßasse (obecnie Simeonstrasse 8) w pobliżu Porta Nigra. Jego żona, Henrietta Pressburg była holenderską Żydówką, która pozostała przy judaizmie. Henrietta była bardzo opiekuńcza i religijna, co nie pozostało bez wpływu na jej dzieci.