Jozef Tiso

Jozef Tiso (ur. 13 października 1887 w Veľkiej Bytčy, zm. 18 kwietnia 1947 w Bratysławie) – słowacki ksiądz katolicki, doktor teologii, polityk i lider Słowackiej Partii Ludowej, prezydent Słowacji w latach 1939–1945, państwa-satelity nazistowskich Niemiec. Po zakończeniu II wojny światowej skazany i powieszony za zbrodnie wojenne.

Życiorys

Skończył szkołę średnią w Żylinie i zdecydował się podjąć naukę w seminarium. 14 lipca 1910 został wyświęcony na księdza, a rok później obronił doktorat z teologii. Powierzono mu pracę duszpasterską w kilku małych słowackich parafiach. W 1914 został powołany jako kapelan do armii austro-węgierskiej. Służył w Styrii, skąd jednak pod koniec roku został wycofany ze względu na ciężką chorobę. W późniejszym okresie (1921–1924) został osobistym sekretarzem biskupa Nitry, Viliama Batthanyiego.

Tiso wystartował w wyborach parlamentarnych w 1920 z ramienia Partii Ludowej. W ciągu kilku lat stworzył w Nitrze silny ośrodek ludaków i stamtąd w 1925 po raz kolejny został wybrany do parlamentu, razem z 22 innymi członkami partii. Mimo że w organizacji silną pozycję mieli działacze przedprzewrotowi (tzn. weterani partii sprzed 1918), to właśnie księdzu Tiso Andrej Hlinka powierzył przewodzenie parlamentarnemu Klubowi Słowackiemu. Słowacka Partia Ludowa weszła do utworzonego po wyborach rządu Antona Svehla, a Tiso objął w nim tekę Ministra Zdrowia w 1927 roku w wieku 39 lat, stając się najmłodszym ministrem w rządzie czechosłowackim. Przeprowadził wiele reform w słowackiej służbie zdrowia, ale w 1928 w proteście przeciwko aresztowaniu Vojtecha Tuki ludacy opuścili rząd.