Ginkgo

Ginkgo is een geslacht van bomen uit de familie Ginkgoaceae. Het geslacht is bijna uitgestorven, alleen de Japanse notenboom (Ginkgo biloba) is nog aanwezig en wordt gezien als een levend fossiel. De Japanse notenboom wordt mede daardoor ook wel kortweg Ginkgo genoemd.

De geslachtsnaam Ginkgo is afgeleid van het Japanse 'Ginkyo', wat 'zilveren abrikoos' betekent. Het woord 'biloba' betekent 'twee lobben' en verwijst naar de vorm van de bladeren. De spelling met een 'g' in plaats van een 'y' is het gevolg van een leesfout die in de officiële benamingen is gekomen.

Ginkgo is een geslacht van ongebruikelijke naaktzadigen. De orde waartoe het behoort, Ginkgoales, verscheen voor het eerst in het Perm, 270 miljoen jaar geleden, mogelijk afgeleid van zaadvarens van de orde Peltaspermales en bevat nu alleen dit enkele geslacht en soort. Het tempo van de evolutie binnen het geslacht was traag en bijna alle soorten waren uitgestorven tegen het einde van het Plioceen. De uitzondering is de enige levende soort Ginkgo biloba, die alleen in het wild in China voorkomt, maar over de hele wereld wordt gekweekt. De verwantschappen tussen ginkgo's en andere groepen planten zijn niet volledig opgelost.

Fossielen

Het geslacht is miljoenen jaren oud. De oudste fossielen dateren uit Permperiode. Over het algemeen wordt aangenomen dat de familie Ginkgoaceae en het geslacht Ginkgo voortkomen uit de zaadvarens. De meest verwante aan de Ginkgoaceae en Ginkgo zijn de palmvarens. De enige overgebleven Ginkgo, de Japanse notenboom is nauwelijks veranderd sinds het Mesozoïcum.

Van de uitgestorven soorten zijn er aardig wat fossielen gevonden, zoals de eendepootboom. Deze is vernoemd naar de gevonden vorm van het fossiele blad.